Andrzej Lachowicz | Światłoczuły

Andrzej Lachowicz | Światłoczuły | 04 – 26. 02. 2017 |
otwarcie: 04.02.2017 godz. 18.00
w: Bałtycka Galeria Sztuki CK 105 w Koszalinie

Wystawa fotografii kanonicznego twórcy polskiej neoawangardy.  Aneksem do wystawy jest pokaz dokumentacji dotyczącej artysty ze zbiorów Fundacji Moje Archiwum.

Andrzej Lachowicz (ur. 14 sierpnia 1939 w Wilnie, zm. 30 grudnia 2015 we Wrocławiu) – polski grafik, fotografik, malarz, twórca filmów, teoretyk sztuki, członek grupy Permafo i współtwórca galerii o tej samej nazwie. Studiował w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1957-1960), potem w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (obecnie Akademia Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta) we Wrocławiu. Od 1968 był członkiem ZPAF. Pomysłodawca Międzynarodowego Triennale Rysunku we Wrocławiu. Był stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku (1997), Verien Kulturokontakte w Wiedniu (1991) i PRO-HELVETIA w Szwajcarii. W 2009 został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” oraz w tym samym roku otrzymał Nagrodę im. Katarzyny Kobro. Jego prace znajdują się w zbiorach m.in. Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Dolnośląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych.
W twórczości i biografii artysty możemy odnotować ważny wątek koszaliński: miał tu rodzinę i często przyjeżdżał także z powodów artystycznych – był uczestnikiem Plenerów w Osiekach i przyjaźnił się z Andrzejem Ciesielskim i Zdzisławem Pacholskim. Jego praca (obraz) znajduje się w Kolekcji Osieckiej Muzeum w Koszalinie.

Światłoczuły Lachowicz

Lachowicz był współtwórcą neoawangardy podważającej obowiązujące zasady i kanony. Uznawany jest za konceptualistę, jednego z najważniejszych twórców sztuki pojęciowej. Ukuty przez niego termin „permanentna fotografia” określa nie tylko metodę twórczą, ale też stał się podstawą nazwy dla wrocławskiej galerii, w latach 70. jednej z najważniejszych w Polsce, Permafo (1970-1981), która pokazywała grupę artystów, do której należała jego żona Natalia LL i Zbigniew Dłubak. Była to ważna manifestacja nurtu polskiego fotomedializmu wpisującego się w sztukę konceptualną. Lachowicz zajmuje się wówczas badaniem języka wizualnego fotografii, wykonując instalacje fotograficzne, których celem była analiza formy i znaku oddziałującego na percepcję. Z tego powodu nazywa się go pionierem intelektualnej fotografii polskiej, którego twórczość wpłynęła w znaczącym stopniu na rozwój sztuki nowoczesnej XX wieku w Polsce.

Prezentowane na wystawie fotografie powstawały w latach 80. i 90. XX wieku. Należą do stosunkowo mniej znanych, ale równie interesujących, co często reprodukowane serie takie jak CIEŃ (1968), TOPOLOGIE oraz TRANSGRESJE z lat 70. i późniejsze – ENERGIE LUZU oraz ENERGIE UPADKU.

Artysta w fotografiach pokazanych w Koszalinie – powstałych w dojrzałym i późnym okresie twórczości – eksperymentuje ze światłem i ruchem osiągając efekty zbliżone do abstrakcji, z drugiej strony robi zdjęcia formalnie przeciwstawne – liryczne martwe natury podejmujące wątki egzystencjalne. Do tego drugiego nurtu należy również seria „Poranek w pracowni”, która jest wg. krytyków „udaną artystyczną próbą przedstawienia kondycji własnej egzystencji, zbliżonej do stanu melancholii – zmagania się z przeciwnościami losu i chorobą.” Fotografie z tej serii zostały po raz pierwszy pokazane w 2002 roku na wystawie „Wokół dekady. Fotografia polska lat 90-tych”, Muzeum Sztuki w Łodzi.

a_lachowicz_still_1990
A. Lachowicz, Martwa natura, 1990

Na pierwszy rzut oka widać, że późna twórczość Lachowicza znacząco nawiązuje do fotografii awangardy rosyjskiej z lat 20. XX wieku oraz twórczości Zbigniewa Dłubaka. Daje się w niej zauważyć fascynację artysty ruchem, światłem i cieniem, które w rezultacie rodzi obrazy poruszone, nieostre, abstrakcyjne – lub przeciwnie – stabilne martwe natury przesączone światłocieniem. W tej późnej twórczości Lachowicza widać zmianę postawy. Artysta, któremu nigdy nie zależało na portretowaniu rzeczywistości, który zabiegał raczej o uchwycenie poprzez obrazy fotograficzne złożonej i będącej w ciągłym ruchu materii, a jedną z podstawowych idei była negacja bezpośredniego odwzorowania świata przez sztukę, a zwłaszcza fotografię [myśl ta ma teoretyczną podbudowę w licznych tekstach Lachowicza, m.in. „Perswazja wizualna i mentalna” (1972), „Poziomy energetyczne sztuki” (1978), „Zwątpienie i nadzieja” (1986)] wydaje się odstępować od „intelektualnej postawy” i odchodzi w mistrzowską melancholię. Ta późna twórczość Lachowicza jest dopiero odkrywana. Warto jednak podkreślić, że nie zrywa ona radykalnie z intelektem – jest raczej zdystansowana wobec skrajności formalnej i mistrzowska rzemieślniczo. Bez zmiany natomiast pozostaje fascynacja Lachowicza obserwacją fragmentu rzeczywistości fotografowanej w długich, abstrakcyjnych seriach. Nie bez znaczenia jest fakt, że artysta w latach 90. bardzo intensywnie kolekcjonował stare aparaty fotograficzne, które używał do dokumentacji bieżących wydarzeń związanych z jego osobą. Zdjęcia zazwyczaj przedstawiały przedmioty z otoczenia, pracownię, okna. Na zmianę postrzegania świata i zmianę postawy bez wątpienia maiła także wpływ długotrwała choroba artysty.

Wystawa przygotowana we współpracy z Galerią ms44 ze Świnoujścia
Kuratorem wystawy jest Andrzej Pawełczyk – Galeria ms44, szkic o artyście przygotował Ryszard Ziarkiewicz – Galeria Scena.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s